Khai mạc Lễ hội đền Đồng Hàn năm 2026

        Bà Tạ Thị Thục Trinh là tướng quân của nữ tướng Bát Nạn và cũng là nữ tướng của Trưng Nữ Vương.! Nữ tướng Tạ Thị Thục Trinh là con gái của Tạ Vương Công, sinh năm Quý Mùi. Theo thần tích của Nguyễn Bính - Thượng thư Bộ Lễ đời Lê Thánh Tông thì bà là bậc quốc sắc thiên tài. Hưởng ứng hịch dấy binh của Trưng Nữ Vương, bà dẫn binh ứng nghĩa giúp vua hạ thành Mê Linh. Bà được Trưng Vương ban thực ấp ở làng Đồng Hàn và làng Phú Hà ( xã Tân Lễ cũ, nay là xã Long Hưng) và được phong tước hiệu là Thuỷ Trinh Công Chúa. Khi Mã Viện đem quân tái chiếm nước ta, bà đã cùng Trưng Vương đem quân về giữ cửa Lãng Bạc, sau đó hộ tống hai vua về đến sông Hát ( Hát Giang). Ở đây hai bà bị Mã Viện và phó tướng Lưu Long vây hãm ở cửa sông Hát. Hai bên chiến đấu nhiều trận liền, sau thân thế cô lập,Trưng Vương đành tuẫn tiết. Trước tình thế này, Nữ tướng Tạ Thị Thục Trinh đau xót vái chủ tướng rồi đem quân rút về Đa Cương (quê cũ). Nhưng khi tới cửa Phú Hà thì bị Mã Viện đuổi theo, Tạ Thị Thục Trinh dàn quân đánh trận tử chiến cuối cùng, khi ngoảnh lại thấy không còn một lính và bà đã nhẩy xuống sông Nhĩ Hà tuẫn tiết, hôm ấy là ngày 13/3 năm Nhâm Dần.!

       Để tưởng niệm người anh hùng liệt nữ của dân tộc nhân dân các ấp Đồng Hàn và Phú Hà đã dựng đền thờ bà - Đền Đồng Hàn. Trải qua lịch sử nhiều năm, ngôi Đền đã được trùng tu tôn tạo và đã được các triều vua ban cho 3 sắc phong.Trong 2 cuộc kháng Pháp và Mỹ. Ngôi Đền là nơi cơ sở cách mạng quan trọng của Đảng Bộ Tỉnh Thái Bình ( cũ ) và Đảng bộ huyện Duyên Hà ( cũ ), và là nơi tín ngưỡng tâm linh của nhân dân và khách thập phương về chiêm bái.

       Với một lịch sử đáng ghi nhớ như vậy, đặc biệt là công lao to lớn của người anh hùng liệt nữ Tạ Thị Thục Trinh trong lịc sử dựng nước, giữ nước thời Hai Bà Trưng nên năm 1993, Đền Đồng Hàn được nhà nước công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Năm 2004 Đền tiếp tục được cấp bằng Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, cần được bảo tồn.

           Hiện nay Đền Đồng Hàn là nơi thờ cúng và sinh hoạt văn hóa tâm linh của nhân dân địa phương, nơi thực hành các hoạt động tín ngưỡng dân gian truyền thống. Ngôi đền kiến trúc kiểu hồi văn năm đấu, tứ trụ lòng thuyền, là công trình chạm khắc nghệ thuật tinh xảo, các đề tài chạm khắc phong phú đa dạng. Các linh vật, hoa văn chạm khắc tại các vị trí quan trọng theo kiểu oai phong như: “ Lạc long thủy quái”; Rồng chầu phượng mướn”. Các mảng vì kèo, hiên tiền đều được chạm khắc các hoa văn cổ truyền như: “Tùng – Cúc – Trúc – Mai”; “ Long – Ly- Quy- Phụng” hết sức tinh xảo. Chính cung thờ Nữ tướng Tạ Thị Thục Trinh, cũng là nơi lưu đặt nhục thân của Bà. Các cung giữa và hai bên thờ Đạo Mẫu - bốn phủ và thờ Trần Triều. Là nơi thờ phụng một vị anh hùng liệt nữ, nơi sinh hoạt và phát huy các truyền thống văn hóa tâm linh của nhân dân.

          Đặc biệt, hàng năm việc tổ chức Lễ hội dân gian truyền thống nhằm giữ gìn các nét văn hóa phi vật thể của khu di tích luôn được các cấp ủy Đảng và nhân dân coi trọng. Chương trình Lễ hội đền Đồng Hàn diễn ra hàng năm vào 10 đến 14 tháng 3 âm lịch và giữ nguyên các nét văn hóa cổ xưa. Chương trình gồm 2 phần: Phần lễ  gồm rước kiệu, tế lễ, dâng hương. Phần hội gồm các hoạt động giao lưu văn nghệ, giao lưu bóng chuyền, bóng đá, bóng bàn và các trò chơi dân gian khác. . Đồng thời thông qua Lễ hội, giáo dục tính nhân văn, ôn lại truyền thống yêu nước của các vị tiền bối, những người có công với dân, với nước, cũng là đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tín ngưỡng của người dân, hướng con người đến mục tiêu chân- thiện- mỹ. xây dựng tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh.

Văn Học

Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Hưng Hà